Ένα καταπληκτικό στοιχείο του κόσμου της πληροφορίας είναι ότι δεν στερεύει εύκολα από ιδέες!

Και μια ακόμα ιδέα που φαίνεται να βρίσκει μεγάλη ανταπόκριση από το κοινό του Ubuntu είναι η προσπάθεια του Ubuntu Manpage Repository, η δημιουργία της οποίας ανακοινώθηκε μόλις πριν λίγες μέρες, σύντομα όμως απέκτησε μια καλή θέση στη λίστα των ενδιαφερόντων των χρηστών της διανομής.

Η ιδέα είναι να μεταφερθούν όλα τα manpages (οι “οδηγίες χρήσεις” κάθε εντολής που χρησιμοποιείται στη διανομή) σε μορφή HTML, ώστε να γίνουν εύκολα αναγνώσιμα μέσω browser και διαδικτύου (ενώ οι κλασικές manpages είναι προσιτές μόνο μέσω κονσόλας). Στόχος της προσπάθειας μάλιστα είναι η καθημερινή δυναμική ενημέρωση του περιεχομένου των ιστο-manpages.

Η πλοήγηση στο μεγάλο όγκο της παραπάνω πληροφορίας γίνεται εύκολα μέσω του κλασικού τρόπου των φακέλων (σε στυλ file manager), ή με αναζήτηση για συγκεκριμένη εντολή, ακόμα και μέσω ειδικής μηχανής αναζήτησης, την οποία μπορούμε να προσθέσουμε στον browser μας.

Ο πρωτεργάτης της ιδέας δουλεύει για τη βελτίωση της εικόνας και λειτουργίας του project, το μέλλον του οποίου φαίνεται ενδιαφέρον!

Μια σημερινή ενημέρωση: http://dustinkirkland.wordpress.com/2008/09/16/ubuntu-manpage-repository-updates/

Η σελίδα του project στο ubuntu.com: http://manpages.ubuntu.com/

Κατάθεση σχολίων και ιδεών: https://launchpad.net/ubuntu-manpage-repository

Στο εβδομαδιαίο τεύχος περιλαμβάνεται και το “Tutorial of the week” καθώς και το “Review of the Week”.

Στο τέλος γίνεται αναφορά στις νέες διανομές που διατέθηκαν στο κοινό την τελευταία εβδομάδα και σε αυτές που διέθεσαν νέα έκδοση.

Αυτή η εβδομαδιαία παρακολούθηση μπορεί να φανεί χρήσιμη σε όποιον ναι μεν ασχολείται με το Linux και θέλει να μένει ενήμερος, δεν έχει όμως την πολυτέλεια του χρόνου να παρακολουθεί τις ειδήσεις σε καθημερινή βάση.

Σήμερα έγινε διαθέσιμο το 11ο τεύχος, το οποίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Όλα τα προηγούμενα, αλλά και τα επόμενα τεύχη θα τα βρείτε εδώ.

http://linux.softpedia.com/

“”Προχθές διάβαζα τον οδηγό για στήσιμο ενός περιβάλλοντος προγραμματισμού στην Ubuntu 8.04 και σκέφτηκα “Γιατί να μη φτιάξω μία distro που να τα έχει όλα αυτά προεγκατεστημένα;”

Ήθελα όμως να έχει και το απαραίτητο eye-candy και γι’ αυτό επέλεξα να τη βασίσω στο Xubuntu που έρχεται με τον XFCE που επιτρέπει compositing χωρίς 3d acceleration.

Κατέβασα το cd του Xubuntu 8.04, το εγκατέστησα σε μία VM, εγκατέστησα τα προγράμματα που ήθελα, ρύθμισα το περιβάλλον, εγκατέστησα και το remastersys (από τα repositories του Linux Mint) και σας παρουσιάζω το WorkBench Linux 1.0.”"

Αυτά σκέφτηκε και έπραξε ο cyberpython πριν ενάμιση μήνα. Σε λίγες ώρες, μετά το απαραίτητο διάβασμα, συγκέντρωσε το υλικό του από εφαρμογές και παραμετροποίηση εμφάνισης, έστησε ένα απλό site, βρήκε με τη βοήθεια φίλων και έναν αξιοπρεπή server και ιδού το έργο έτοιμο! Μια νέα διανομή διαθέσιμη στο κοινό!

Δεν είναι κάτι δύσκολο. Πρέπει όμως να έχει νόημα για να πετύχει. Και φαίνεται πως βρήκε και θα βρει κι άλλο κοινό.

Η διανομή είναι βασισμένη στο Xubuntu και περιλαμβάνει αρκετά από τα εργαλεία που θα ήθελε να έχει έτοιμα και συγκεντρωμένα ένας προγραμματιστής, μαζί με κάποια… bonus από codecs για αναπαραγωγή πολυμέσων ήδη από την εγκατάσταση.

Και η προσπάθεια βρήκε ανταπόκριση ήδη μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες! Έχει ήδη σελίδα στο Softpedia.com (εδώ) και έχει κερδίσει μερικές αναφορές (Linux.org, uielinux.org) και την προσοχή άλλων χρηστών που ετοίμασαν αρχεία για εγκατάσταση της διανομής σε εικονικές μηχανές (http://www.mininova.org/tor/1715979 & http://www.vmware.com/appliances/directory/1367).

Τα χαρακτηριστικά της διανομής περιγράφονται αναλυτικά στο παραπάνω link προς το Softpedia.com.

Πρόσφατα μπήκε και στην λίστα αναμονής των διανομών του Distrowatch.com (δείτε εδώ).

EDIT: Αναφορά και από το Linux.com με αφιέρωμα εδώ στις 18.09.2008.

EDIT (22.09.2008): Μετονομασία διανομής σε “Excelixis” και αλλαγή διεύθυνσης.

Αν μη τι άλλο λοιπόν μπορεί να μιλάμε για μια νέα ελληνική διανομή με ένα καλό μέλλον, έστω για το περιορισμένο κοινό στο οποίο απευθύνεται.

Developer: Georgios “cyberpython” Migdos

Site: http://excelixis.wordpress.com/excelixis/

Blog: http://cyberpython.wordpress.com/

Συμπληρωματικά του “Λεξικού όρων του Ubuntu” ξεχωρίζουμε το τμήμα με τις συνηθέστερες παραμέτρους του apt-get και το παρουσιάζουμε παρακάτω.

sudo apt-get update
Ενημερώνει την βάση δεδομένων των διαθέσιμων πακέτων σύμφωνα με τα ενεργά repos που έχει την συγκεκριμένη στιγμή. Είναι απαραίτητη αμέσως μετά την εισαγωγή ή αφαίρεση κάποιου/ κάποιων αποθετηρίων.

sudo apt-get upgrade
Εγκαθιστά τις ενημερωμένες εκδόσεις των ήδη εγκατεστημένων πακέτων. Φυσικά, όταν υπάρχουν διαθέσιμα πακέτα ενημερώνεστε από το σύστημα με pop-up balloon στην Notification Area (System tray, αν θέλετε…). Χειροκίνητα (αν αγχώνεστε να δείτε αν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμες ενημερώσεις εδώ και τώρα) εκτελείται από System – Administration – Update Manager (Σύστημα – Διαχείριση συστήματος – Διαχείριση ενημερώσεων).

sudo apt-get install paketo1 paketo2
Κατεβάζει το/ τα πακέτο/ -α που θα του πείτε και όλες τις εξαρτήσεις (τα υπόλοιπα πακέτα χωρίς τα οποία δεν μπορεί να λειτουργήσει) και το εγκαθιστά στο σύστημα αυτόματα.

sudo apt-get remove paketο1 paketo2
Σας απαλλάσσει από την παρουσία του/ των πακέτου/ -ων που δεν χρειάζεστε πια.

sudo apt-get autoremove
Αν βάζετε – βγάζετε πακέτα συχνά, κάποια στιγμή θα μείνουν πακέτα-εξαρτήσεις που δεν χρησιμοποιούνται από κανέναν. Η εντολή αυτή τις διώχνει και εκτελεί με αυτό τον τρόπο έναν βασικό καθαρισμό.

sudo apt-get clean
Διαγράφει από τον δίσκο όλα τα πακέτα που κατέβηκαν τοπικά και είχαν κάποτε χρησιμοποιηθεί, αλλά εν τω μεταξύ απεγκαταστάθηκαν. Θα σας χρησιμεύσει σε περίπτωση που θέλετε να ελευθερώσετε λίγο χώρο στο σκληρό. Πρέπει να έχετε διαθέσει όμως πραγματικά λίγο χώρο στη διανομή σας για να έχετε προβλήματα με έλλειψη χώρου!

sudo apt-get autoclean
Ίδια δουλειά με την προηγούμενη με την διαφορά, ότι θα διαγράψει μόνο τις προηγούμενες εκδόσεις των πακέτων (οι οποίες διατηρούνται τοπικά στο σκληρό) και όχι αυτές που χρησιμοποιείτε.

Αναδημοσίευση μέρους του άρθρου μου από το e-pcmag.gr εδώ.

Φιλική άδεια χρήσης:

Είδαμε εποπτικά πώς εγκαθιστούμε και πώς ρυθμίζουμε στα πρώτα βήματα το Ubuntu, έλα όμως που καμιά φορά το μυαλό κολλάει και ή δεν καταλαβαίνουμε έναν όρο που διαβάζουμε σε έναν οδηγό (τι είναι ντε ο “Ναυτίλος”;) είτε άλλοι όροι της διανομής ή του Linux μας είναι πρωτάκουστοι! Εδώ ταιριάζει το παρακάτω σύντομο “λεξικό”, στο οποίο μπορεί να ανατρέχει ο αρχάριος στα γρήγορα για απλές απορίες…

Ευρετήριο

1. Ubuntu
2. GRUB
3. Κονσόλα ή τερματικό
4. 32 ή 64 bit // i386 ή AMD64
5. Repositories (repos – αποθετήρια)
6. Υπερχρήστης // Δικαιώματα υπερχρήστη // Root // sudo
7. Synaptic Package Manager
8. APT-GET (πάρε – δώσε…)
9. Compiz Fusion
10. Nautilus (Ναυτίλος)
11. Live CD

————————

1. Ubuntu

Λειτουργικό που βασίζεται στον πυρήνα του GNU/Linux. Για την ακρίβεια είναι μια από τις πολλές διανομές Linux (βλ. Distrowatch.com), δηλαδή διαφορετικές υλοποιήσεις γύρω από το ίδιο κέντρο: το Linux. Χρησιμοποιεί το γραφικό περιβάλλον GNOME.

Έχει κάποιους πολύ κοντινούς συγγενείς, όπως Kubuntu (χρησιμοποιεί το παραθυρικό περιβάλλον KDE), Xubuntu (χρησιμοποιεί το παραθυρικό περιβάλλον XFCE), Ubuntu Studio (τροποποιημένο Ubuntu με τα καλύτερα εργαλεία για διαχείριση και επεξεργασία πολυμέσων) κ.ά..

Το Ubuntu διαθέτει σταθερά (μέχρι τώρα) νέα έκδοση ανά έξι μήνες. Το όνομά της λαμβάνεται αριθμητικά από το έτος και μήνα κυκλοφορίας (πχ. η τελευταία 2008.04 τον Απρίλιο) και ένα “παρατσούκλι” από το όνομα ενός μέλους του ζωικού βασιλείου με ένα επιθετικό προσδιορισμό (όσο πιο αλλόκοτο γίνεται κατά προτίμηση), τα οποία ξεκινούν με το ίδιο γράμμα του λατινικού αλφαβήτου, και μάλιστα κατά σειρά ξεκινώντας από Warty Warthog μέχρι την μεθεπόμενη αυτή την στιγμή ήδη γνωστή Intrepid Ibex.

2. GRUB

Αν καταλαβαίνετε τι σημαίνει bootloader, ο GNU GRUB (GRand Unified Bootloader) είναι ο bootloader που χρησιμοποεί πλέον η συντριπτική πλειοψηφία των διανομών Linux, για την εκκίνηση του λειτουργικού, φυσικά και το Ubuntu.

3. Κονσόλα ή τερματικό

Στο Ubuntu την βρίσκουμε στο Applications – Accessories – Terminal. Είναι ένα παράθυρο, όπου μπορούμε να εισάγουμε απευθείας εντολές στο σύστημα, χωρίς να χρειάζεται να κάνουμε κλικ – κλικ – κλικ σε γραφικά εργαλεία. Όποιος ξέρει να την χειρίζεται (και όποιος θέλει να μάθει βεβαίως) κερδίζει σε ακρίβεια και ταχύτητα.

4. 32 ή 64 bit // i386 ή AMD64

Τους παραπάνω όρους θα τους συναντήσατε και στην σελίδα μεταφόρτωσης του ubuntu.com.

Με πολύ απλά λόγια, διαλέγετε αν θα τρέξετε 32μπιτο (x86) ή 64μπιτο (x64) λειτουργικό. Δεν έχει σημασία, αν έχετε επεξεργαστή Intel ή AMD όπως ίσως παραπλανά η ονομασία. Οι σύγχρονοι επεξεργαστές (εδώ και χρόνια) υποστηρίζουν και 64μπιτες εφαρμογές. Κάτω από κατάλληλες συνθήκες, η χρήση 64bit λειτουργικών προσφέρει μεγαλύτερη ταχύτητα και ασφάλεια.

5. Repositories (repos – αποθετήρια)

Θα τις ονομάζαμε “διαδικτυακές αποθήκες προγραμμάτων”. Στον κόσμο του Linux τα προγράμματα είναι σπασμένα σε πακέτα για λόγους οικονομίας και ευχρηστίας στους προγραμματιστές. Έτσι για την εγκατάσταση ενός προγράμματος (πχ. Gimp) θα χρειαστούν πολλά πακέτα. Τα πακέτα αυτά λοιπόν βρίσκονται διαθέσιμα ανά κατηγορίες σε διαδικτυακές αποθήκες (τοποθεσίες δικτύου), τις οποίες αναγνωρίζει η διανομή μας. Στο Ubuntu τα πακέτα που χρησιμοποιούνται είναι τα debian και φέρουν την κατάλληξη .deb (αν υπήρχε κάτι αντίστοιχο του .exe των Windows, ας πούμε ότι είναι αυτό).

Μπορείτε να πάρετε μια γεύση του τι είναι repos από τον κατάλογο System – Administration – Software Sources.

Τα παραπάνω μας ενδιαφέρουν, γιατί πολύ απλά, ανάλογα με τα προγράμματα που θέλουμε να έχουμε διαθέσιμα προς εγκατάσταση, μπορούμε να προσθέσουμε καινούργια repos!!! Οδηγίες σε οδηγούς…

6. Υπερχρήστης // Δικαιώματα υπερχρήστη // Root // sudo

Όλα τα παραπάνω είναι… συνώνυμα. Στο Linux υπάρχει αυστηρή και ριζική απόδοση συγκεκριμένων δικαιωμάτων στα επίπεδα πρόσβασης του κάθε χρήστη στα επιφανειακά ή βαθύτερα μέρη του λειτουργικού.

Για να επέμβουμε/ τροποποιήσουμε λοιπόν κάποια πιο ευαίσθητα στοιχεία του λειτουργικού, θα πρέπει να του αποδείξουμε, ότι είμαστε οι κύριοί του. Γι’ αυτό και ορίσαμε κατά την εγκατάσταση τον κωδικό μας, με τον οποίο και εισερχόμαστε στο σύστημα. Θα δείτε λοιπόν, πως σε κάποιες σας ενέργειες θα σας ζητείται ο κωδικός σας. Να προσέχετε τότε τι πειράζετε και να είστε απολύτως βέβαιοι για την ενέργειά σας (καλά μην τρομάζετε)!

Το πρόθεμα sudo τοποθετείται μπροστά από εντολές στην κονσόλα (βλ. 3 και 8), για να δώσει δικαιώματα υπερχρήστη στην εντολή που ακολουθεί. Θα το καταλάβετε στην πράξη…

7. Synaptic Package Manager

Είναι το πρόγραμμα που δίνει γραφικό προσκήνιο στην διαδικασία εγκατάστασης προγραμμάτων. Εκτελείται από System – Administration – Synaptic Package Manager. Εκεί βρίσκονται διαθέσιμα ΟΛΑ τα πακέτα που μπορείτε να εγκαταστήσετε. Μην ψάχνετε ψύλλους στ’ άχυρα, καθώς αυτά είναι χιλιάδες. Σαν αρχάριοι θα τον ανοίγετε κατά τις οδηγίες ενός άρθρου.

8. APT-GET (πάρε – δώσε…)

Παραπάνω μιλήσαμε για “γραφικό προσκήνιο στην διαδικασία εγκατάστασης προγραμμάτων”. Τι σημαίνει αυτό; Ότι υπάρχει ένα παρασκήνιο. Αυτό το παρασκήνιο όμως μπορεί να μας γλυτώσει πολύ χρόνο. Θα εξηγήσουμε λοιπόν τις πολύ βασικές εντολές, με τις οποίες διαχειριζόμαστε τα πακέτα εγκατάστασης. Επειδή όμως αξίζει τον κόπο να δώσουμε μια κάποια βαρύτητα, θα αφιερώσουμε ένα ξεχωριστό άρθρο για αυτήν την ομάδα των εντολών. Διαβάστε εδώ.

9. Compiz Fusion

Αν τύχει να συναντήσετε πουθενά την λέξη “Beryl”, το Compiz Fusion είναι αυτό που το αντικατέστησε (περίπου…). Είναι το σύγχρονο σύστημα εφέ που χρησιμοποιούν πολλές διανομές Linux, το οποίο
παραμετροποιούμενα κατάλληλα, προσφέρει πέρα από ομορφιά και λειτουργικότητα (σημ.: τη στιγμή αυτή το KDE 4 αναπτύσσει δικό του σύστημα εφέ…).

Δεν μπορούμε να παραλείψουμε την αναφορά του Οδηγού ρύθμισης του Compiz από τον Vista Killer.

10. Nautilus (Ναυτίλος)

Ο file browser του Ubuntu!

11. Live CD

Πολλές διανομές Linux, έτσι και το Ubuntu, μπορούν να τρέξουν στον υπολογιστή σας χωρίς να πειράξετε ΚΑΘΟΛΟΥ το σύστημά σας (χωρίς να εγκαταστήσετε ή να τροποποιήσετε τίποτα). Τα απαραίτητα αρχεία φορτώνονται στην μνήμη του υπολογιστή και το λειτουργικό τρέχει από εκεί. Προφανώς, όσο περισσότερη είναι η RAM, τόσο ομαλότερα θα τρέχει. Με τον τρόπο αυτό μπορούμε να δοκιμάσουμε την διανομή και, αν θέλουμε, να ξεκινήσουμε μέσα από το live αυτό περιβάλλον την διαδικασία εγκατάστασης.

Αναδημοσίευση μέρους του άρθρου μου από το e-pcmag.gr εδώ.

Φιλική άδεια χρήσης:

Έχοντας υπ’ όψει μας τα άρθρα που θα ακολουθήσουν, ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα κάποια πράγματα ονοματολογίας, για να μιλάμε την ίδια γλώσσα. ;-)

Θυμίζουμε κατ’ αρχάς ότι στο Linux δεν θα βρούμε C:/ D:/ E:/ :-)

Ακόμη πρέπει να ξεκαθαρίσουμε, ότι υπάρχει μια διαφορά μεταξύ της ονοματολογίας που χρησιμοποιεί ο πιο διαδεδομένος bootloader (GRUB) και το λειτουργικό για τις “εσωτερικές” του ανάγκες.

Το λειτουργικό αναγνωρίζει τους δίσκους σαν hdx ή sdx, ανάλογα αν πρόκειται για δίσκο με την παλιά συνδεσμολογία ή για καινούργιο (SATA), όπου x ένα γράμμα του αγγλικού αλφαβήτου, ξεκινώντας από το a. Αυτό όμως ΔΕΝ ισχύει απαραίτητα. Για παράδειγμα, στην Ubuntu όλοι οι δίσκοι πλέον αναγνωρίζονται σαν sd.

Ο πρώτος λοιπόν δίσκος θα είναι ο sda (ή hda…), ο δεύτερος sdb κτλ. Παράλληλα, οι κατατμήσεις κάθε σκληρού ονομάζονται αριθμητικά με αρχή το 1. Έτσι, μερικοί πιθανοί συνδυασμοί είναι: sda1, sda2, sdb1, sdb2…

Από την άλλη πλευρά, ο GRUB αναγνωρίζει τους σκληρούς δίσκους ως hdy, ανεξαρτήτως αν πρόκειται για SATA ή όχι, όπου y αριθμός. Η μέτρηση ξεκινά από το 0.

Ο πρώτος δίσκος λοιπόν θα είναι ο hd0, ο δεύτερος hd1 κοκ.. Παράλληλα, οι κατατμήσεις κάθε σκληρού ονομάζονται πάλι αριθμητικά και με τον ίδιο τρόπο. Έτσι, μερικοί πιθανοί συνδυασμοί είναι: (hd0,0) (hd0,1) (hd1,0) (hd1,1)… Συνήθως μάλιστα το όνομα χρησιμοποιείται εντός παρενθέσεως, όπως δώσαμε στο παράδειγμα.

Καλό είναι να συνηθίσουμε στα παραπάνω, ώστε να μπορούμε να συνεννοούμαστε με το σύστημα. ;-)

Σύντομα θα ακολουθήσουν άρθρα που ασχολούνται με τον GRUB.

Φιλική άδεια χρήσης:

Τα γραφικά εργαλεία βέβαια (file browser, πχ. Nautilus, Konqueror, Dolphin, Thunar) θα επιτρέψουν στο χρήστη να ανοίξει το “Υπολογιστής” και θα βρει τους δίσκους του και ένα άγνωστο “File System”, το οποίο με λίγη φαντασία θα καταλάβει, ότι μάλλον είναι τα αρχεία του λειτουργικού…

Αυτό που είχε συνηθίσει ο προερχόμενος από τα Windows χρήστης, απλά δεν υπάρχει… Δηλαδή δεν θα βρει κανένα C:, A:, D: κτλ.. Αυτό που θα βρει είναι ένας φάκελος με πολλούς (απρόσμενα πολλούς!) υποφακέλους. Όλοι με κάτι παράξενα ονόματα που δεν ξεπερνούν τους 4-5 χαρακτήρες. Και άντε πάλι κάποιων κάτι λέει το όνομά τους, οι άλλοι όμως;

Δεν χρειάζεται άγχος…

Το σύστημα αρχείων του λειτουργικού, αν κατανοηθεί, μπορεί να αγαπηθεί! Είναι σαφές και αυστηρό. Και δεν χρειάζεται ασφαλώς να το κατανοήσει ο μέσος χρήστης εις βάθος! Έτσι κι εμείς θα παρουσιάσουμε εδώ μόνο τα βασικά.

Πριν όμως από αυτό, να θυμίσουμε κάτι ακόμα. Στο Linux οι κρυφοί φάκελοι/ αρχεία δεν ορίζονται από τις ιδιότητες του φακέλου/ αρχείου, αλλά από την τελεία (.) μπροστά από το όνομά τους.

______________________

Αρχικά θεωρούμε ότι όλοι οι φάκελοι του λειτουργικού βρίσκονται στον ριζικό κατάλογο (root directory) που συμβολίζεται με μια σκέτη λοξή παύλα: /. Κάτω από αυτόν βρίσκονται όλοι οι υπόλοιποι. Αν και υπάρχουν μερικές διαφορές μεταξύ των φακέλων που συναντάμε στις διάφορες διανομές, η βασική φιλοσοφία παραμένει. Έτσι οι φάκελοι που θα βρούμε είναι:

/bin

(binaries)
Τα εκτελέσιμα των πιο βασικών προγραμμάτων. Κοινά για το σύστημα και όλους τους χρήστες (υπερχρήστες και απλούς).

/boot

Όπως λέει και η λέξη, ο φάκελος αυτός φιλοξενεί αρχεία απαραίτητα για την εκκίνηση του λειτουργικού.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν μερικά αρχεία, τα οποία θα αναφέρουμε παρακάτω.

/dev

(devices)
Όλες οι συσκευές αναπαρίστανται στο λειτουργικό σαν αρχεία με ειδικές ρυθμίσεις.

/etc

Γενικά περιέχει αρχεία ρυθμίσεων.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν μερικά αρχεία, τα οποία θα αναφέρουμε παρακάτω.

/home

Μέσα σ’ αυτόν τον φάκελο μπορούμε να νοιώθουμε σαν στο σπίτι μας! :-D

Αν έχουμε φτιάξει περισσότερους του ενός χρήστες, τότε αυτοί φιλοξενούνται σε αντίστοιχους υποφακέλους με όνομα το όνομα χρήστη που χρησιμοποιούν για login.

Εδώ κάνουμε ό,τι θέλουμε, έχουμε πλήρη δικαιώματα πάντοτε, μπορούμε να φυλάμε τα αρχεία μας κτλ.. Σε αυτόν φιλοξενούνται και κρυφοί φάκελοι με τις ρυθμίσεις μας για τα περισσότερα προγράμματα που χρησιμοποιούμε (πχ. εδώ φυλάσσονται τα profile του Firefox στον κρυφό φάκελο ~/.mozilla). Ο φάκελος αυτός μπορεί να περιέχει τα αρχεία μας ταξινομημένα στις δημοφιλείς κατηγορίες “Documents”, “Music”, “Photos”, “Videos” και ο,τιδήποτε άλλο, χωρίς να είναι υποχρεωτικό κάτι από αυτά. Είπαμε εδώ είναι το σπίτι μας! Κάνουμε ό,τι θέλουμε! Προσοχή μόνο με το φάκελο “Desktop“, γιατί αυτός είναι ολόκληρη η επιφάνεια εργασίας μας!

Παρενθετικά να θυμίσουμε ότι αυτός ο φάκελος του χρήστη μας, δηλαδή ο /home/onoma_xristi συμβολίζεται με “~” για συντομία. Αυτό σημαίνει ότι αν συναντήσουμε σε κάποιον οδηγό την διαδρομή ~/Documents, αυτό αντιστοιχεί σε /home/onoma_xristi/Documents.

Τέλος, να σημειώσουμε ότι αυτός ο φάκελος φρόνιμο είναι να αντιστοιχηθεί (κατά την εγκατάσταση ας πούμε) σε μία ξεχωριστή κατάτμηση του σκληρού.

/initrd

Φάκελος για την εκκίνηση του λειτουργικού. Δεν υπάρχει σε όλες τις διανομές.

/lib

(libraries)
Βιβλιοθήκες. Πιο συγκεκριμένα διαμοιράσιμες βιβλιοθήκες του συστήματος και modules. Αντιστοιχούν κατά κάποιο τρόπο στα dll των Windows.

/lost+found

Περιέχει αρχεία που σώθηκαν σε έκτακτες περιπτώσεις. Δεν είναι κάτι που θα μας απασχολήσει συχνά. Ίσως και ποτέ. Άλλωστε δεν είναι φάκελος του λειτουργικού, αλλά φάκελος που έχει κάθε κατάτμηση ξεχωριστά.

/media

Σε αυτό τον φάκελο υπάρχουν άλλοι υποφάκελοι καθένας από τους οποίους αντιστοιχεί σε ένα προσαρτημένο τόμο (δίσκο/ κατάτμηση). Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να προσαρτήσουμε τις κατατμήσεις σε κάποιο άλλο σημείο, αλλά η τάξη είναι τάξη.
Με τον φάκελο αυτό θα ασχοληθούμε λίγο περισσότερο παρακάτω.

/mnt

(mount=προσάρτηση)
Ο φάκελος αυτός διατίθεται για τις προσωρινές προσαρτήσεις κάποιων κατατμήσεων. Σε κάποιες διανομές δεν χρησιμοποιείται καθόλου εκ προεπιλογής. Είναι θέμα του χρήστη, αν θα τον χρησιμοποιήσει ποτέ.
Με τον φάκελο αυτό θα ασχοληθούμε λίγο περισσότερο παρακάτω.

/opt

Είναι ο χώρος εγκατάστασης κάποιων προγραμμάτων του χρήστη. Μόνο συγκεκριμένα προγράμματα πρακτικά τον χρησιμοποιούν. Σίγουρα όμως είναι εφαρμογές τρίτων κατασκευαστών, όπως πχ. το Google Picasa.

/proc

Ένα εικονικό σύστημα αρχείων για τις λειτουργίες του συστήματος και τους πόρους του (χρησιμοποιείται με τις εκδόσεις των πυρήνων 2.4 και 2.6)

/root

Με απλά λόγια είναι το home του χρήστη root. Ο λογαριασμός root δεν χρησιμοποιείται από όλες τις διανομές και μπορεί να βρείτε τον φάκελο αυτό τελείως άδειο (άντε να έχει μερικά κρυφά αρχεία).

/sbin

Περιέχει πολύ σημαντικά προγράμματα για τη διαχείριση του συστήματος.

/srv

(services)
Πολύ συγκεκριμένη η χρήση του, η οποία αφορά σε δικτυακές εργασίες. Πιθανότατα θα τον βρείτε τελείως άδειο.

/sys

Αντίστοιχης χρήσης με το /proc (χρησιμοποιείται στη σειρά 2.6)

/tmp

(temporary)
Χώρος για χρήση από προγράμματα που απαιτούν την δημιουργία προσωρινών αρχείων. Τα περιεχόμενά του καθαρίζονται αυτόματα.

/usr

Ένας μεγάλος υποκατάλογος του ριζικού συστήματος. Περιέχει φακέλους που συναντήσαμε στο ριζικό κατάλογο (πχ. bin, lib, sbin) μόνο που τα προγράμματα εδώ δεν αφορούν κρίσιμες υπηρεσίες ή μόνο τον administrator, αλλά είναι διαμοιράσιμα μεταξύ περισσοτέρων χρηστών.

/var

(variable)
Περιέχει αρχεία μεταβλητού περιεχομένου. Χαρακτηριστικά εδώ είναι αποθηκευμένα όλα τα log του συστήματος, που αντανακλούν την εύρυθμη ή μη λειτουργία του.
Κάποια αρχεία εδώ παρουσιάζουν ενδιαφέρον και θα αναφερθούμε σε αυτά παρακάτω.

______________________

Αυτοί ήταν οι φάκελοι που θα βρείτε (εκτός μερικών εξαιρέσεων ανάλογα με τη διανομή σας). Όπου δεν κάναμε κανένα σχόλιο, σημαίνει ότι με αυτούς τους φακέλους ΔΕΝ χρειάζεται να ασχοληθείτε! Στους άλλους υπάρχουν κάποια αρχεία που μπορεί να χρειαστεί να ελέγξουμε ή/ και να επεξεργαστούμε κάποια φορά, οπότε θα αναφερθούμε ειδικότερα.

Να σημειώσουμε ότι όλοι οι φάκελοι πλην του /home απαιτούν αυξημένα δικαιώματα για να μπορείτε να τους επεξεργαστείτε. Αυτό προφανώς για λόγους ασφαλείας. Ακόμα να ξεκαθαρίσουμε ότι τα αρχεία ρυθμίσεων είναι απλά αρχεία κειμένου. Άρα τα επεξεργαζόμαστε με έναν κειμενογράφο, όπως τους gedit, kate, kwrite, nano κτλ.. Για να αποκτήσουμε δικαιώματα υπερχρήστη (administrator/ root) ανάλογα με τη διανομή μας μπορούμε να εισέλθουμε στο σύστημα με τον λογαριασμό root ή να παίρνουμε προσωρινά δικαιώματα σε μια συνεδρία τερματικού χρησιμοποιώντας συνήθως τις εντολές su ή sudo (προστρέξτε σε οδηγούς για την διανομή που χρησιμοποιείτε για πιο συγκεκριμένες οδηγίες).

Τώρα ας δούμε μερικά αρχεία ρυθμίσεων που μπορεί να μας απασχολήσουν.

/boot/grub/menu.lst
Κατά πάσα πιθανότητα ο bootloader (το πρόγραμμα που αναλαμβάνει τη φόρτωση του λειτουργικού) που εγκαταστήσατε ήταν ο GRUB. Τότε στην παραπάνω διαδρομή θα βρείτε το αρχείο που ρυθμίζει τι και πώς θα εμφανίζεται στην οθόνη επιλογής λειτουργικού κατά την εκκίνηση του υπολογιστή. Αν σας ενδιαφέρει δείτε εδώ, ερώτηση 5 και φυσικά εδώ, για να κάνετε τα πάντα αυτόματα.

/etc/fstab
Το αρχείο αυτό ορίζει ποιες κατατμήσεις και πού θα προσαρτηθούν αυτόματα κατά την εκκίνηση του λειτουργικού ή μόλις γίνουν διαθέσιμες (πχ. εισαγωγή ενός οπτικού δίσκου ή μιας δισκέτας). Η “γλώσσα” που χρησιμοποιεί δεν είναι πολύ δύσκολη, αλλά χρειάζεται μια εξοικείωση. Επιφυλασσόμαστε για περισσότερες οδηγίες πάνω στο θέμα αυτό, που μας απασχολεί συχνά.

/etc/X11/xorg.conf
Το αρχείο που ρυθμίζει πολλές παραμέτρους του υλικού μας. Εδώ ρυθμίζεται εν μέρει το πληκτρολόγιο, η οθόνη και το κυριότερο η κάρτα γραφικών, που δυστυχώς απασχολεί ακόμα αρκετούς από μας. Κάθε διανομή όμως κάνει ελαφρώς διαφορετική χρήση αυτού του αρχείου και θα πρέπει να το επεξεργάζεστε μόνο κατά τις οδηγίες που θα βρίσκεται από άτομα που εμπιστεύεστε.

/media
Τον φάκελο αυτό χρησιμοποιούμε συνήθως για να ορίζουμε το σημείο προσάρτησης (mount point) κατατμήσεων που φορτώνονται με την εκκίνηση του λειτουργικού. Το σημείο προσάρτησης είναι πάντα ένας υποφάκελος του /media, πχ. /media/Windows ή /media/External-disk. Η αυτόματη προσάρτηση γίνεται μέσω του fstab που ήδη αναφέραμε.

/mnt
Δεν διαφέρει σε τίποτα από το /media, εκτός του ότι μας επιτρέπει να βάλουμε μια τάξη. Δηλαδή ας θεωρήσουμε ότι στο /media προσαρτούμε τις κατατμήσεις (δίσκους) που χρησιμοποιούμε συνέχεια, ενώ στο /mnt θα προσαρτήσουμε κάτι σε μια έκτακτη περίπτωση. Αυτά όμως δεν είναι απόλυτα και συνδέονται με τη φιλοσοφία της κάθε διανομής.

/usr
Ενδιαφέρει το χρήστη κυρίως όταν θέλει να ψάξει για κάποιο λόγο χειροκίνητα ένα εκτελέσιμο αρχείο. Για παράδειγμα ένα πρόγραμμα που δεν έφτιαξε αυτόματα εγγραφή για το μενού και πρέπει να αναζητηθεί στο φάκελο που εγκαταστάθηκε (πιθανώς /usr/bin). Δεν είναι κάτι όμως που χρειάζεται να μάθει ο αρχάριος χρήστης.

/var/log
Περιέχει log των συμβαμάτων του συστήματος. Το πιο κοινά χρησιμοποιούμενο ίσως είναι το /var/log/messages. Αν το παρακολουθήσετε για λίγη ώρα, συνδέοντας ένα φλασάκι για παράδειγμα θα καταλάβετε περί τίνος πρόκειται. Για αυτό βέβαια είναι εύκολη η δημιουργία ημιγραφικών εργαλείων επισκόπησης των αλλαγών, όπως στο Ubuntu στη διαδρομή System – Administration – System Log.

______________________

______________________

Αυτά εν ευλόγω συντομία και απευθυνόμενοι σε αρχάριους χρήστες. Όποιος θέλει να εντρυφήσει στο σύστημα αρχείων του Linux παραπέμπεται στις ιστοσελίδες που παρατίθενται πιο κάτω.

Ελπίζουμε το άρθρο να φανεί χρήσιμο στους χρήστες που εισέρχονται στη διαφορετική δομή του λειτουργικού αυτού και να το αγαπήσουν με τον τρόπο τους. ;-)

Χρήσιμες ιστοσελίδες για επέκταση στο θέμα

• http://www.pathname.com/fhs/pub/fhs-2.3.html#PURPOSE15
• http://tldp.org/LDP/intro-linux/html/sect_03_01.html
• http://en.wikipedia.org/wiki/Filesystem_Hierarchy_Standard
• https://help.ubuntu.com/8.04/installation-g…ctory-tree.html

Αναδημοσίευση του άρθρου μου από το e-pcmag.gr εδώ.

Φιλική άδεια χρήσης:

Το Ubuntu Brainstorm έδωσε τη δυνατότητα στο κοινό του Ubuntu να συμμετέχει ενεργότερα στην ανταλλαγή ιδεών και προτάσεων για τα χαρακτηριστικά της διανομής. Μετά από 4 μήνες, το project μπορεί να χαρακτηρισθεί επιτυχές…

Το Ubuntu Brainstorm έκλεισε 4 μήνες λειτουργίας! Ξεκινώντας στις 28 Φεβρουαρίου 2008, το Ubuntu έδωσε την δυνατότητα στους φίλους του να εκφράζουν ελεύθερα τις ιδέες τους, για ό,τι νομίζουν πως μπορεί να ωφελήσει την εξέλιξη της διανομής ή αλλιώς τι θα ήθελαν να δουν που δεν υπάρχει ή τι να αλλάξει που δεν τους αρέσει κτλ.. Δεν πρόκειται για αναφορά bug (κάτι που γίνεται στο Launchpad), αλλά για οποιαδήποτε άλλη ιδέα. Την ιδέα εμπνεύστηκαν από την αντίστοιχη κίνηση της Dell, IdeaStorm.

Η δυνατότητα αυτή παρέχεται από στην ιστοσελίδα brainstorm.ubuntu.com. Κάθε εγγεγραμμένο μέλος μπορεί να υποβάλει άμεσα μια ιδέα. Στην συνέχεια κάθε μέλος μπορεί να σταθεί θετικά ή αρνητικά απέναντι στη δημοσιευθείσα ιδέα ψηφίζοντας υπέρ ή κατά αυτής. Κάθε μέλος δικαιούται μία μόνο ψήφο για κάθε ιδέα. Η ψήφος κατατίθεται με την επιλογή του πράσινου βέλους προς τα πάνω ή αντίθετα του κόκκινου βέλους προς τα κάτω . Έτσι, δίπλα από κάθε ιδέα υπάρχει το αλγεβρικό άθροισμα των θετικών και αρνητικών ψήφων για την κάθε ιδέα, ώστε κάποιες που βρίσκουν πολύ καλή ανταπόκριση από τα μέλη να έχουν άθροισμα μερικές εκατοντάδες ή και χιλιάδες, ενώ άλλες μπορεί να έχουν αρνητικό πρόσημο.

Η προσπάθεια αυτή λειτουργεί και σαν γέφυρα μεταξύ των διαφόρων σημείων στα οποία μπορεί να εμφανιστεί μια ιδέα ή “παράπονο” για τη διανομή, όπως στο Ubuntuforums.org και στην αναφορά bug. Ανάλογα τότε η ιδέα μαρκάρεται με το σηματάκι , αν συζητείται παράλληλα στο Ubuntuforums, με , αν πρόκειται για bug που δημοσιεύτηκε στο launchpad και με , αν ήδη πήρε το δρόμο της εφαρμογής. Έτσι όλα τα παραπάνω συγκεντρώνονται και αφού πάρουν μια σαφή μορφή πρότασης προς εφαρμογή (Blueprints for Ubuntu) και εγκριθούν από την ομάδα ανάπτυξης, παίρνουν το δρόμο για υλοποίηση.

Οι ιδέες στην πρώτη εμφάνιση της ιστοσελίδας ταξινομούνται εκ προεπιλογής από την δημοφιλέστερη προς την λιγότερη δημοφιλή της ημέρας. Σε έναν απέριττο πίνακα αριστερά-πάνω, μπορείτε να ταξινομήσετε τις ιδέες κατά φθίνουσα σειρά αλγεβρικού αθροίσματος των ιδεών της εβδομάδας ή του μήνα ή στο σύνολο όλων των ιδεών. Για παράδειγμα, στην πολύ χρήσιμη τελευταία αυτή δυνατότητα, μπορείτε να δείτε τις περισσότερο δημοφιλείς ιδέες όλης της διάρκειας λειτουργίας του Ubuntu Brainstorm. Εκεί αυτή τη στιγμή θα δείτε μια ιδέα που έχει άθροισμα 5.505! Οι ιδέες μπορούν επίσης να προβληθούν ανά κατηγορία.

Η κατάθεση των ιδεών δεν πιάνει μόνο χώρο… Πολλές από τις ιδέες έχουν γίνουν ήδη πράξη στη διανομή και άλλες έχουν δρομολογηθεί για εφαρμογή σε επόμενες εκδόσεις της διανομής.

Πείτε κι εσείς καμιά ιδέα!

ΥΓ. Προσφέρεται και η δυνατότητα τοπικής εγκατάστασης στον υπολογιστή. o_O

_____________________

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη συζήτηση στο forum του e-pcmag.gr εδώ.