Λεξικό όρων του Ubuntu

Είδαμε εποπτικά πώς εγκαθιστούμε και πώς ρυθμίζουμε στα πρώτα βήματα το Ubuntu, έλα όμως που καμιά φορά το μυαλό κολλάει και ή δεν καταλαβαίνουμε έναν όρο που διαβάζουμε σε έναν οδηγό (τι είναι ντε ο “Ναυτίλος”;) είτε άλλοι όροι της διανομής ή του Linux μας είναι πρωτάκουστοι! Εδώ ταιριάζει το παρακάτω σύντομο “λεξικό”, στο οποίο μπορεί να ανατρέχει ο αρχάριος στα γρήγορα για απλές απορίες…

Ευρετήριο

1. Ubuntu
2. GRUB
3. Κονσόλα ή τερματικό
4. 32 ή 64 bit // i386 ή AMD64
5. Repositories (repos – αποθετήρια)
6. Υπερχρήστης // Δικαιώματα υπερχρήστη // Root // sudo
7. Synaptic Package Manager
8. APT-GET (πάρε – δώσε…)
9. Compiz Fusion
10. Nautilus (Ναυτίλος)
11. Live CD

————————

1. Ubuntu

Λειτουργικό που βασίζεται στον πυρήνα του GNU/Linux. Για την ακρίβεια είναι μια από τις πολλές διανομές Linux (βλ. Distrowatch.com), δηλαδή διαφορετικές υλοποιήσεις γύρω από το ίδιο κέντρο: το Linux. Χρησιμοποιεί το γραφικό περιβάλλον GNOME.

Έχει κάποιους πολύ κοντινούς συγγενείς, όπως Kubuntu (χρησιμοποιεί το παραθυρικό περιβάλλον KDE), Xubuntu (χρησιμοποιεί το παραθυρικό περιβάλλον XFCE), Ubuntu Studio (τροποποιημένο Ubuntu με τα καλύτερα εργαλεία για διαχείριση και επεξεργασία πολυμέσων) κ.ά..

Το Ubuntu διαθέτει σταθερά (μέχρι τώρα) νέα έκδοση ανά έξι μήνες. Το όνομά της λαμβάνεται αριθμητικά από το έτος και μήνα κυκλοφορίας (πχ. η τελευταία 2008.04 τον Απρίλιο) και ένα “παρατσούκλι” από το όνομα ενός μέλους του ζωικού βασιλείου με ένα επιθετικό προσδιορισμό (όσο πιο αλλόκοτο γίνεται κατά προτίμηση), τα οποία ξεκινούν με το ίδιο γράμμα του λατινικού αλφαβήτου, και μάλιστα κατά σειρά ξεκινώντας από Warty Warthog μέχρι την μεθεπόμενη αυτή την στιγμή ήδη γνωστή Intrepid Ibex.

2. GRUB

Αν καταλαβαίνετε τι σημαίνει bootloader, ο GNU GRUB (GRand Unified Bootloader) είναι ο bootloader που χρησιμοποεί πλέον η συντριπτική πλειοψηφία των διανομών Linux, για την εκκίνηση του λειτουργικού, φυσικά και το Ubuntu.

3. Κονσόλα ή τερματικό

Στο Ubuntu την βρίσκουμε στο Applications – Accessories – Terminal. Είναι ένα παράθυρο, όπου μπορούμε να εισάγουμε απευθείας εντολές στο σύστημα, χωρίς να χρειάζεται να κάνουμε κλικ – κλικ – κλικ σε γραφικά εργαλεία. Όποιος ξέρει να την χειρίζεται (και όποιος θέλει να μάθει βεβαίως) κερδίζει σε ακρίβεια και ταχύτητα.

4. 32 ή 64 bit // i386 ή AMD64

Τους παραπάνω όρους θα τους συναντήσατε και στην σελίδα μεταφόρτωσης του ubuntu.com.

Με πολύ απλά λόγια, διαλέγετε αν θα τρέξετε 32μπιτο (x86) ή 64μπιτο (x64) λειτουργικό. Δεν έχει σημασία, αν έχετε επεξεργαστή Intel ή AMD όπως ίσως παραπλανά η ονομασία. Οι σύγχρονοι επεξεργαστές (εδώ και χρόνια) υποστηρίζουν και 64μπιτες εφαρμογές. Κάτω από κατάλληλες συνθήκες, η χρήση 64bit λειτουργικών προσφέρει μεγαλύτερη ταχύτητα και ασφάλεια.

5. Repositories (repos – αποθετήρια)

Θα τις ονομάζαμε “διαδικτυακές αποθήκες προγραμμάτων”. Στον κόσμο του Linux τα προγράμματα είναι σπασμένα σε πακέτα για λόγους οικονομίας και ευχρηστίας στους προγραμματιστές. Έτσι για την εγκατάσταση ενός προγράμματος (πχ. Gimp) θα χρειαστούν πολλά πακέτα. Τα πακέτα αυτά λοιπόν βρίσκονται διαθέσιμα ανά κατηγορίες σε διαδικτυακές αποθήκες (τοποθεσίες δικτύου), τις οποίες αναγνωρίζει η διανομή μας. Στο Ubuntu τα πακέτα που χρησιμοποιούνται είναι τα debian και φέρουν την κατάλληξη .deb (αν υπήρχε κάτι αντίστοιχο του .exe των Windows, ας πούμε ότι είναι αυτό).

Μπορείτε να πάρετε μια γεύση του τι είναι repos από τον κατάλογο System – Administration – Software Sources.

Τα παραπάνω μας ενδιαφέρουν, γιατί πολύ απλά, ανάλογα με τα προγράμματα που θέλουμε να έχουμε διαθέσιμα προς εγκατάσταση, μπορούμε να προσθέσουμε καινούργια repos!!! Οδηγίες σε οδηγούς…

6. Υπερχρήστης // Δικαιώματα υπερχρήστη // Root // sudo

Όλα τα παραπάνω είναι… συνώνυμα. Στο Linux υπάρχει αυστηρή και ριζική απόδοση συγκεκριμένων δικαιωμάτων στα επίπεδα πρόσβασης του κάθε χρήστη στα επιφανειακά ή βαθύτερα μέρη του λειτουργικού.

Για να επέμβουμε/ τροποποιήσουμε λοιπόν κάποια πιο ευαίσθητα στοιχεία του λειτουργικού, θα πρέπει να του αποδείξουμε, ότι είμαστε οι κύριοί του. Γι’ αυτό και ορίσαμε κατά την εγκατάσταση τον κωδικό μας, με τον οποίο και εισερχόμαστε στο σύστημα. Θα δείτε λοιπόν, πως σε κάποιες σας ενέργειες θα σας ζητείται ο κωδικός σας. Να προσέχετε τότε τι πειράζετε και να είστε απολύτως βέβαιοι για την ενέργειά σας (καλά μην τρομάζετε)!

Το πρόθεμα sudo τοποθετείται μπροστά από εντολές στην κονσόλα (βλ. 3 και 8), για να δώσει δικαιώματα υπερχρήστη στην εντολή που ακολουθεί. Θα το καταλάβετε στην πράξη…

7. Synaptic Package Manager

Είναι το πρόγραμμα που δίνει γραφικό προσκήνιο στην διαδικασία εγκατάστασης προγραμμάτων. Εκτελείται από System – Administration – Synaptic Package Manager. Εκεί βρίσκονται διαθέσιμα ΟΛΑ τα πακέτα που μπορείτε να εγκαταστήσετε. Μην ψάχνετε ψύλλους στ’ άχυρα, καθώς αυτά είναι χιλιάδες. Σαν αρχάριοι θα τον ανοίγετε κατά τις οδηγίες ενός άρθρου.

8. APT-GET (πάρε – δώσε…)

Παραπάνω μιλήσαμε για “γραφικό προσκήνιο στην διαδικασία εγκατάστασης προγραμμάτων”. Τι σημαίνει αυτό; Ότι υπάρχει ένα παρασκήνιο. Αυτό το παρασκήνιο όμως μπορεί να μας γλυτώσει πολύ χρόνο. Θα εξηγήσουμε λοιπόν τις πολύ βασικές εντολές, με τις οποίες διαχειριζόμαστε τα πακέτα εγκατάστασης. Επειδή όμως αξίζει τον κόπο να δώσουμε μια κάποια βαρύτητα, θα αφιερώσουμε ένα ξεχωριστό άρθρο για αυτήν την ομάδα των εντολών. Διαβάστε εδώ.

9. Compiz Fusion

Αν τύχει να συναντήσετε πουθενά την λέξη “Beryl”, το Compiz Fusion είναι αυτό που το αντικατέστησε (περίπου…). Είναι το σύγχρονο σύστημα εφέ που χρησιμοποιούν πολλές διανομές Linux, το οποίο
παραμετροποιούμενα κατάλληλα, προσφέρει πέρα από ομορφιά και λειτουργικότητα (σημ.: τη στιγμή αυτή το KDE 4 αναπτύσσει δικό του σύστημα εφέ…).

Δεν μπορούμε να παραλείψουμε την αναφορά του Οδηγού ρύθμισης του Compiz από τον Vista Killer.

10. Nautilus (Ναυτίλος)

Ο file browser του Ubuntu!

11. Live CD

Πολλές διανομές Linux, έτσι και το Ubuntu, μπορούν να τρέξουν στον υπολογιστή σας χωρίς να πειράξετε ΚΑΘΟΛΟΥ το σύστημά σας (χωρίς να εγκαταστήσετε ή να τροποποιήσετε τίποτα). Τα απαραίτητα αρχεία φορτώνονται στην μνήμη του υπολογιστή και το λειτουργικό τρέχει από εκεί. Προφανώς, όσο περισσότερη είναι η RAM, τόσο ομαλότερα θα τρέχει. Με τον τρόπο αυτό μπορούμε να δοκιμάσουμε την διανομή και, αν θέλουμε, να ξεκινήσουμε μέσα από το live αυτό περιβάλλον την διαδικασία εγκατάστασης.

Αναδημοσίευση μέρους του άρθρου μου από το e-pcmag.gr εδώ.

Φιλική άδεια χρήσης: