Δημιουργία εικονικών μηχανών με το Sun xVM VirtualBox

Η δυνατότητα του virtualization μας δίνει την ευκαιρία να δοκιμάζουμε πολλά λειτουργικά ή διανομές Linux, χωρίς να χρειάζεται να καταμερίσουμε τον δίσκο μας, και να τις διαχειριζόμαστε από ένα παράθυρο μέσα στο κύριο λειτουργικό μας, το οποίο αποτελεί τον… οικοδεσπότη. Με τον παρακάτω οδηγό δείχνουμε την διαδικασία δημιουργίας μιας τέτοιας εικονικής μηχανής με την χρήση του προγράμματος VirtualBox. Επιπλέον δίνουμε μερικές χρήσιμες συμβουλές για κάποιες ρυθμίσεις που θα φέρουν το πρόγραμμα και το λειτουργικό σας σε κατάσταση πληρέστερης εκμετάλλευσης του virtualization.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν!

1. Κατεβάζουμε την έκδοση που αναφέρεται στην έκδοση του λειτουργικού μας (διανομή και αρχιτεκτονική 32 ή 64bit) από εδώ.

2. Εγκαθιστούμε το πακέτο που κατεβάσαμε. Για τις debian-based διανομές (πχ. Ubuntu) χρειάζεται συνήθως ένα διπλό κλικ ή από κονσόλα με sudo dpkg -i onoma_paketou.deb. Θα ζητήσει πιθανώς κάποιες εξαρτήσεις (libxalan110 και libxerces27), τις οποίες πρέπει επίσης να εγκαταστήσουμε, αν δεν το κάνει αυτόματα.

Να σημειώσουμε εδώ, ότι στα επίσημα repos πολλών διανομών θα βρείτε ήδη διαθέσιμη εξ αρχής την open source έκδοση της εφαρμογής (ως virtualbox-ose), από την οποία λείπουν κάποια στοιχεία, όπως μπορείτε να δείτε εδώ. Γι’ αυτό και στον οδηγό θα χρησιμοποιήσουμε την δωρεάν μεν, αλλά κλειστού κώδικα έκδοση.

3. Χρειάζεται να προσθέσουμε το χρήστη με τον οποίο συνδεόμαστε στο λειτουργικό στο Group “vboxusers”. Αυτό για παράδειγμα στο Ubuntu θα γίνει απλά με την εντολή:

sudo groupadd vboxusers

sudo usermod -G vboxusers -a onoma_xristi

***όπου onoma_xristi είναι το username που χρησιμοποιούμε για login στο Linux.***

Αν στην πρώτη εντολή βγάλει μήνυμα, ότι το group αυτό υπάρχει ήδη, τότε το έχει δημιουργήσει κατά την εγκατάσταση (το πιθανότερο). Τότε χρειάζεται μόνο η δεύτερη εντολή. Θα χρειαστεί να κάνουμε log out – log in για να λάβει χώρα η αλλαγή.

4. Τώρα το VirtualBox θα πρέπει να τρέχει κανονικά από Applications > System Tools > Sun xVM VirtualBox (σε GNOME) ή από κονσόλα με VirtualBox.

5. Στην οθόνη που ανοίγει μπορούμε πλέον να αρχίσουμε να προσθέτουμε τις εικονικές μας μηχανές

Κλικ λοιπόν στο New για να φτιάξουμε την πρώτη μας εικονική μηχανή.

Θα ξεκινήσει ο οδηγός δημιουργίας εικονικής μηχανής…

Με το Next, στην επόμενη οθόνη, ορίζουμε ένα όνομα για την εικονική μηχανή και το είδος του λειτουργικού που αυτή θα φιλοξενήσει.

Στην επόμενη οθόνη ορίζουμε την ποσότητα της φυσικής μνήμης RAM που θέλουμε να επιτρέψουμε στην εικονική μηχανή να δεσμεύει. Αν δεν γνωρίζετε διαφορετικά, αφήστε την προεπιλογή.

Μετά από αυτό, θα φτιάξουμε και τον εικονικό σκληρό δίσκο. Αυτός είναι ένα αρχείο .vdi. Επειδή προφανώς δεν θα έχουμε διαθέσιμο έναν στην λίστα, θα φτιάξουμε καινούργιο με κλικ στο New….

Θα ξεκινήσει ο υπο-οδηγός για τον εικονικό σκληρό.

Μπορούμε να διαλέξουμε το μέγεθος που θα αποδώσουμε στο σκληρό να μην δεσμευθεί εξ αρχής, αλλά να αυξάνεται δυναμικά ή να δεσμεύσει από την αρχή όλο το χώρο που θα του δώσουμε. Προτιμότερο είναι γενικά το πρώτο (για να μην χάνουμε μάταια χώρο από τον φυσικό μας σκληρό), το οποίο είναι και προεπιλεγμένο.

Έπειτα δίνουμε όνομα στον εικονικό σκληρό και ορίζουμε το μέγιστο μέγεθός του. Μπορείτε να αφήσετε την προεπιλογή ή να ορίσετε δικό σας μέγεθος, ανάλογα με τις ανάγκες σας.

Η επόμενη οθόνη είναι περίληψη του δίσκου που θα δημιουργηθεί…

Με κλικ στο Finish επιστρέφουμε στον αρχικό οδηγό για την ολοκλήρωση της διαδικασίας…

… η οποία επίσης παρουσιάζεται σαν περίληψη τώρα. Αν κάτι δεν μας αρέσει, πρέπει να επιστρέψουμε και να το διορθώσουμε τώρα. Ειδάλλως με κλικ στο Finish, η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί!

Και η πρώτη εικονική μηχανή είναι έτοιμη να δεχθεί το λειτουργικό για το οποίο την φτιάξαμε!!!

Μπορούμε δηλαδή πλέον, έχοντας επιλεγμένη την εικονική μηχανή που επιθυμούμε, να την ξεκινάμε με το Start, σαν να πατάμε το Power ενός δεύτερου υπολογιστή!

Στην πρώτη εκκίνηση, όταν ακόμα η μηχανή δεν έχει εγκατεστημένο λειτουργικό δηλαδή, θα ξεκινήσει κι άλλος οδηγός, ο οποίος θα σας ζητά είτε το CD του λειτουργικού που θέλετε να εγκαταστήσετε είτε την τοποθεσία του αρχείου .iso.

Με λίγη υπομονή μπορείτε να έχετε κάτι σαν αυτό

Αξίζει να ρίξουμε μια προσεκτική ματιά στο πλήκτρο Settings, όπου προσφέρονται πολλές και καλά κατηγοριοποιημένες δυνατότητες παραμετροποίησης της εικονικής μηχανής μας. Δείτε τες!

Εκεί θα πρέπει να πάμε και να τικάρουμε σε κάθε κατηγορία (ήχος, CD/DVD drive, δίκτυο κτλ.) το “ενεργοποίηση” για να τα έχουμε διαθέσιμα μόλις ενεργοποιήσουμε την εικονική μας μηχανή.

Αν την πρώτη φορά πάρετε μήνυμα σαν το παρακάτω για τις συσκευές USB

απλά ανατρέξτε στο παράρτημα του παρόντος άρθρου, παράγραφος 2…

Παράρτημα

1. Εγκατάσταση των επεκτάσεων του εικονικού λειτουργικού

Από τις πρώτες κινήσεις που θα ήταν καλό να κάνουμε μετά την εγκατάσταση του εικονικού (guest – φιλοξενούμενου) λειτουργικού είναι η εγκατάσταση των επεκτάσεων για την συγκεκριμένη εικονική μηχανή. Αυτό θα γίνει έχοντας ενεργοποιήσει τη μηχανή και αφού φορτώσει μέχρι τέλους το λειτουργικό πηγαίνοντας Devices -> Install guest additions (από το μενού του VirtualBox). Η ανάλυση της οθόνης και η χρήση του δείκτη του ποντικιού αναμένεται να βελτιωθούν σημαντικά για τη χρήση τους στο εικονικό σύστημα.

————————————-

2. Ρύθμιση της πρόσβασης των εικονικών μηχανών στις USB συσκευές

Μετά από αναζήτηση στο Διαδίκτυο παραθέτω οδηγίες για την επίλυση ενός ζητήματος που προέκυψε στο Ubuntu, που εμποδίζει τις εικονικές μηχανές να έχουν πρόσβαση στις USB συσκευές του υπολογιστή μας.

Πρώτον έχει απενεργοποιηθεί από το Ubuntu 7.10 και εξής εκ προεπιλογής (δεν υπήρχε τέτοιο θέμα στις προηγούμενες εκδόσεις της διανομής) το host USB proxy service με αποτέλεσμα να μην εμφανίζεται η δυνατότητα χρήσης USB συσκευών από τις εικονικές μηχανές μας. Η λύση είναι απλή:

sudo gedit /etc/init.d/mountdevsubfs.sh

και απομάκρυνση των # (uncomment) από τις γραμμές 42-45, ώστε να δείχνουν πλέον ως εξής:

mkdir -p /dev/bus/usb/.usbfs
domount usbfs “” /dev/bus/usb/.usbfs -obusmode=0700,devmode=0600,listmode=0644
ln -s .usbfs/devices /dev/bus/usb/devices
mount –rbind /dev/bus/usb /proc/bus/usb

Στο 8.10 (Intrepid Ibex) όμως δεν υπάρχουν καθόλου. Έτσι, τις προσθέτουμε εμείς!

Αποθήκευση και κλείσιμο του αρχείου.

Η αλλαγή θα ισχύσει στην επόμενη εκκίνηση του host λειτουργικού ή αμέσως τώρα με

sudo /etc/init.d/mountdevsubfs.sh start

Δεύτερον αποδίδονται περιορισμένα δικαιώματα στην πρόσβαση τρίτων στις USB συσκευές μας κατά την φόρτωση του Ubuntu 8.04 για λόγους ασφαλείας. Έτσι πρέπει να τροποποιήσουμε τα δικαιώματα, για να μπορούν οι εικονικές μηχανές να έχουν πρόσβαση σε αυτές. Και εδώ η λύση είναι απλή:

Ανοίξτε το αρχείο /etc/group (πλοηγούμενοι από τον file browser της διανομής σας ή σε κονσόλα με nano /etc/group ή gedit /etc/group ή kate /etc/group κτλ. ανάλογα με τη διανομή σας) και βρείτε τη σειρά που ξεκινάει με vboxusers. Πιθανότατα θα είναι η τελευταία. Δεν θα πειράξετε καθόλου το αρχείο.

Θα μοιάζει σαν: vboxusers:x:124:prts2 — Κρατάμε στην μνήμη μας τον αριθμό [πχ. εδώ "124"]

Θα προσθέσουμε τώρα μία εγγραφή στο /etc/fstab (αφού το ανοίξουμε με δικαιώματα υπερχρήστη).

none /proc/bus/usb usbfs devgid=124,devmode=664 0 0

αλλάζοντας το “124″ με τον αριθμό που βρήκαμε πιο πάνω. Αποθηκεύουμε το αρχείο.

Η αλλαγή θα ισχύσει στην επόμενη εκκίνηση του host λειτουργικού ή αμέσως τώρα με sudo mount -a.

—————————-

3. Χρήση διαμοιράσιμων φακέλων

Μία πολύ ενδιαφέρουσα δυνατότητα είναι η χρήση διαμοιράσιμων φακέλων (shared folders) μεταξύ του host (οικοδεσπότου) και guest (φιλοξενουμένου) λειτουργικού. Έτσι μπορούμε να έχουμε πρόσβαση σε κάποια αρχεία/ φακέλους του φυσικού σκληρού δίσκου που μας ενδιαφέρουν. Για αυτό τον σκοπό θα ακολουθήσουμε τα εξής:

Πριν ενεργοποιήσουμε την εικονική μηχανή, πηγαίνουμε στις ρυθμίσεις της (Settings). Από εκεί πηγαίνουμε στην κατηγορία Shared folders και εκεί προσθέτουμε την διαδρομή του φακέλου που θέλουμε να κάνουμε διαθέσιμο για διαμοιρασμό. Μπορούμε να δώσουμε και το όνομα της αρεσκείας μας στον εικονικό αυτόν φάκελο. Τώρα ενεργοποιούμε την εικονική μηχανή (Start) και όταν ξεκινήσει κάνουμε διαθέσιμο τον διαμοιράσιμο αυτόν φάκελο στο λειτουργικό ως εξής:

–> Αν αυτό είναι μια διανομή Linux, θα κάνουμε κάτι σαν αυτό:
Δημιουργούμε έναν φάκελο, στον οποίο θα προσαρτηθεί (mount) ο διαμοιράσιμος φάκελος, δίνοντας πχ.:

sudo mkdir /mnt/Kubuntu

Τότε αμέσως μετά θα δώσουμε:

sudo mount -t vboxsf onoma_eikonikou_fakelou /mnt/Kubuntu

Και θα έχουμε διαθέσιμα τα διαμοιράσιμα αρχεία στο /mnt/Kubuntu.

Ό,τι προσθέτουμε στον φάκελο που διαμοιραζόμαστε από το host λειτουργικό, θα γίνεται αμέσως διαθέσιμο και στο guest, στο συγκεκριμένο φάκελο (πχ. εδώ /mnt/Kubuntu). (Σημείωση: Το onoma_eikonikou_fakelou είναι αυτό που δώσαμε στις ρυθμίσεις της εικονικής μηχανής πριν την ενεργοποιήσουμε). Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε με πολλαπλούς εικονικούς φακέλους.

–> Αν αυτό είναι Windows, θα κάνουμε κάτι σαν αυτό (από το πεδίο εντολών – Run – Win+R):

net use x: \\vboxsvr\onoma_eikonikou_fakelou

όπου x είναι το γράμμα της συσκευής που θέλουμε να δώσουμε (πχ. e ή g)

Υπογραμμίζουμε, ότι η δυνατότητα χρήσης shared folders δίνεται μόνο μετά την εγκατάσταση των guest additions που αναφέραμε στην αρχή του κεφαλαίου “Επεκτάσεις”.

4. Δυνατότητα Seamless Mode

Μια ενδιαφέρουσα δυνατότητα είναι το seamless mode. Στην ανοιχτή εικονική μηχανή πηγαίνετε Machine -> Seamless Mode και έχετε ένα πολύ ενδιαφέρον αποτέλεσμα! Τα παράθυρα που ανοίγετε στην εικονική μηχανή εμφανίζονται στην επιφάνεια εργασίας του κανονικού σας λειτουργικού! Η συντόμευση πληκτρολογίου είναι η Host + L, όπου Host είναι το πλήκτρο που ορίζεται από το μενού File -> Preferences -> Input του κυρίως παραθύρου του VirtualBox (το default είναι το δεξί πλήκτρο Ctrl). Ιδού και ένα screenshot:

Πηγές – προτεινόμενες ιστοσελίδες

• Full Circle Magazine, 5ο τεύχος
• http://www.virtualbox.org/download/UserManual.pdf <– Πληρέστατο εγχειρίδιο χρήσης (pdf)
• http://www.virtualbox.org/wiki/User_HOWTOS
• http://forums.virtualbox.org/viewtopic.php?p=21294

Καλή διασκέδαση!

Τα screenshot είναι του συγγραφέα του άρθρου.